Port COM1 บนเมนบอร์ด คืออะไร? หน้าตาเป็นยังไง ใช้ทำอะไรได้บ้าง

Port COM1 บนเมนบอร์ด คืออะไร?

เคยเปิดฝาเคสคอมแล้วสังเกตเห็นตัวอักษร COM1 หรือ COM2 สกรีนอยู่บนเมนบอร์ดไหมครับ? หลายคนเห็นแล้วก็สงสัยว่ามันคืออะไร เสียบอะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง

จากประสบการณ์ช่างคอมกว่า 11 ปีของผม ลูกค้าถามเรื่องนี้บ่อยมาก โดยเฉพาะช่างในโรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องใช้งานพอร์ตนี้กับเครื่องจักร วันนี้ผมจะมาอธิบายให้ชัดเจนเลยครับ

Port COM1 ที่สกรีนบนเมนบอร์ด หน้าตาเป็นยังไง ไปดูกัน ??

ไปร้านคอมต้องบอกว่า “RS-232” ไม่ใช่ “Port COM”

อันนี้เป็นเรื่องที่ผมเจอลูกค้าพลาดกันบ่อยมากครับ เวลาจะไปซื้อตามร้านคอมพิวเตอร์ ถ้าบอกพนักงานว่า:

“พี่ครับ ขอซื้อ Port COM หน่อย”

พนักงานอาจจะงง เพราะคำว่า “COM” เป็นชื่อที่ใช้ใน ระบบปฏิบัติการ Windows ไม่ใช่ชื่อของตัวพอร์ตจริงๆ ครับ

วิธีที่ถูกต้อง คือบอกว่า:

“พี่ครับ ผมขอซื้อ พอร์ต RS-232 หรือ Serial Port หน่อยครับ”

แบบนี้พนักงานจะเข้าใจและหยิบมาให้ถูกตัวเลยครับ

สรุปชื่อเรียกที่ถูกต้อง

ชื่อที่เรียก	หมายถึง
COM1 / COM2	ชื่อใน Windows (ชื่อทาง Software)
RS-232	ชื่อมาตรฐานทางเทคนิค (ชื่อทาง Hardware)
Serial Port	ชื่อเรียกทั่วไปในวงการ IT

ทั้ง 3 ชื่อคือ พอร์ตเดียวกัน ครับ แค่เรียกต่างกันตามบริบท

หน้าตาของ Port COM (RS-232) เป็นยังไง?

Port COM1 ที่สกรีนบนเมนบอร์ด หน้าตาเป็นยังไง ไปดูกัน ?? - ภาพประกอบ 2

นี่คือหน้าตาของ พอร์ต RS-232 ที่จะเสียบเข้ากับเมนบอร์ดครับ ลักษณะเด่นๆ คือ:

หัวต่อแบบ DB-9 (มี 9 พิน)
รูปทรงคล้ายตัว D คว่ำ
มีน็อตยึด 2 ตัว ที่ด้านข้าง เพื่อล็อกสายไม่ให้หลุด
ส่วนใหญ่จะเป็น สีฟ้าอ่อน หรือ สีเทา

ข้อสังเกตที่ผมอยากเน้น

ผมเจอลูกค้าซื้อมาผิดบ่อยครับ เพราะมีพอร์ตที่หน้าตาคล้ายกันอยู่ นั่นคือ VGA Port ซึ่งก็เป็นหัว DB แบบเดียวกัน แต่ VGA จะมี 15 พิน (3 แถว) ส่วน RS-232 มีแค่ 9 พิน (2 แถว) ครับ อย่าซื้อสลับกันนะครับ

Port COM (RS-232) ใช้กับอุปกรณ์อะไรได้บ้าง?

แม้จะเป็นพอร์ตเก่า แต่ปัจจุบันยังมีการใช้งานอยู่เยอะมากครับ โดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรม:

1. โปรแกรม PLC (Programmable Logic Controller)

ช่างในโรงงานใช้ Serial Port รับ-ส่งข้อมูล กับตัว PLC เพื่อเขียนโปรแกรมควบคุมเครื่องจักรครับ ผมเจอลูกค้าโรงงานในสระบุรีสั่งซื้อพอร์ตนี้เพิ่มบ่อยมาก

2. เครื่องชั่งน้ำหนัก (Load Cell)

เครื่องชั่งน้ำหนักแบบดิจิทัลในโรงงาน ส่งข้อมูลน้ำหนักผ่าน RS-232 เข้าคอมพิวเตอร์ เพื่อบันทึกลงโปรแกรมครับ

3. เครื่องสำรองไฟ UPS

ใช้ต่อเข้ากับ UPS เพื่อ ดูข้อมูลสถานะ ต่างๆ เช่น:

แรงดันไฟขาเข้า-ขาออก
สถานะแบตเตอรี่
บันทึกไฟดับ
สั่ง Shutdown อัตโนมัติเมื่อไฟดับ

4. เขียนโปรแกรมลงอุปกรณ์ Embedded

นักพัฒนาใช้ Serial Port ในการ Flash Firmware ลงบอร์ดอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ เช่น Arduino, ESP32

5. อุปกรณ์ Point of Sale (POS)

ร้านค้าบางแห่งยังใช้เครื่องอ่านบาร์โค้ดรุ่นเก่าที่ต่อผ่าน Serial Port อยู่ครับ

Port COM1 ที่สกรีนบนเมนบอร์ด หน้าตาเป็นยังไง ไปดูกัน ?? - ภาพประกอบ 3

ถ้าเมนบอร์ดไม่มี Port COM จะทำยังไง?

เมนบอร์ดรุ่นใหม่ๆ หลายตัวตัด Serial Port ออกไปแล้วครับ แต่ถ้าจำเป็นต้องใช้งาน มีทางออกอยู่ 2 วิธี:

วิธี	ข้อดี	ข้อเสีย
USB to RS-232 Converter	หาซื้อง่าย ราคาถูก (200-500 บาท)	ต้องลง Driver, บางอุปกรณ์อาจไม่เสถียร
PCI/PCIe Serial Card	เสถียรกว่า, ใช้กับงานอุตสาหกรรมได้ดี	ต้องมีสล็อตว่าง, ราคาแพงกว่า

จากประสบการณ์ผม ถ้าใช้งานเบาๆ เช่น ต่อ UPS ผมแนะนำ USB to RS-232 ครับ ราคาไม่แพง ใช้ได้เลย แต่ถ้าเป็นงานโรงงานที่ต้องรับส่งข้อมูลตลอดเวลา ผมแนะนำ PCI Serial Card เพราะเสถียรกว่าเยอะครับ

เกร็ดน่ารู้เพิ่มเติม

COM1 กับ COM2 ต่างกันตรงที่เป็นคนละพอร์ตครับ เหมือน USB ช่อง 1 กับช่อง 2 ใช้ต่ออุปกรณ์คนละตัวได้พร้อมกัน
Serial Port เป็นการส่งข้อมูล แบบอนุกรม (ส่งทีละบิต) จึงเรียกว่า “Serial” ครับ
ปัจจุบัน USB แทนที่ Serial Port ไปเกือบหมดแล้ว แต่ในวงการอุตสาหกรรมยังใช้กันอยู่ เพราะอุปกรณ์เก่าๆ ยังรองรับแค่ RS-232

สรุป

Port COM ที่สกรีนบนเมนบอร์ดก็คือ RS-232 หรือ Serial Port นั่นเองครับ ถ้าจะไปซื้อ ให้จำว่าบอกชื่อ “RS-232” หรือ “Serial Port” พนักงานจะเข้าใจทันที ส่วนใครที่ต้องใช้งานกับ UPS หรือเครื่องจักรในโรงงาน พอร์ตนี้ยังจำเป็นอยู่ครับ

หวังว่าบทความนี้จะช่วยไขข้อสงสัยได้นะครับ ถ้ามีคำถามเพิ่มเติม ทักมาถามได้เลยครับ