เฟซบุคล่ม อยากรู้มั้ยว่าล่มแค่ไทยหรือทั้งโลก

เชื่อว่าหลายคนเคยเจอครับ เปิดเฟซบุคแล้วขึ้นหน้าจอว่า “Sorry, something went wrong. We are working on getting this fixed as soon as we can.” หรือเข้าได้แต่โพสต์รูป โพสต์ข้อความไม่ได้ ส่งข้อความ Messenger ไปแล้วเพื่อนก็อ่านไม่ได้

พอเจอแบบนี้ คำถามแรกที่ทุกคนสงสัยคือ “นี่มันเป็นแค่เรา หรือล่มกันทั้งโลก?” วันนี้ผมจะมาสอนวิธีเช็คครับ

อาการที่บอกว่า Facebook ล่ม

ก่อนจะไปเช็ค มาดูกันก่อนว่า อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่า Facebook กำลังมีปัญหา

อาการ	ล่มหรือเปล่า?
ขึ้น “Sorry, something went wrong”	ใช่ - เซิร์ฟเวอร์มีปัญหา
เข้าได้แต่โพสต์ไม่ได้	ใช่ - ล่มบางส่วน
ส่ง Messenger ได้ แต่อีกฝ่ายอ่านไม่ได้	ใช่ - ล่มบางส่วน
โหลดช้ามาก ค้าง หมุนอยู่นาน	อาจจะ - ต้องเช็คเพิ่ม
ขึ้น “เซสชันหมดอายุ”	ไม่แน่ - อาจเป็นแค่ Session หมด
เข้าไม่ได้เฉพาะมือถือ แต่คอมเข้าได้	ไม่ใช่ - น่าจะเป็นปัญหาที่แอปหรือเน็ตมือถือ

ถ้าเจอแบบ “เซสชันหมดอายุ” ลองอ่านบทความ เข้าเฟซไม่ได้ ขึ้นเซสชั่นหมดอายุ ของผมดูนะครับ อาจไม่ได้ล่ม

วิธีเช็คว่าล่มแค่ไทยหรือทั้งโลก

ขั้นตอนที่ 1 - เข้า Downdetector

เปิดเบราว์เซอร์แล้วเข้าไปที่ https://downdetector.com/status/facebook ครับ

จะเห็น กราฟแสดงจำนวนคนที่รายงานปัญหา ตลอด 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา ถ้ากราฟพุ่งสูง = ล่มจริง

ขั้นตอนที่ 2 - ดูแผนที่ (Outage Map)

เลื่อนลงมาจะเห็น แผนที่โลก ที่แสดงจุดสีแดงว่า ประเทศไหนรายงานปัญหาบ้าง

ถ้าเห็น จุดแดงเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ = ล่มเฉพาะภูมิภาค
ถ้าเห็น จุดแดงทั่วโลก อเมริกา ยุโรป เอเชีย = ล่มทั้งโลก
ถ้า ไม่มีจุดแดงที่ไทย = ปัญหาน่าจะอยู่ที่เน็ตเรา

ขั้นตอนที่ 3 - อ่านคอมเมนต์

เลื่อนลงมาอีก จะเห็น ส่วนคอมเมนต์ ที่คนรายงานว่าเจอปัญหาอะไร จากประเทศไหน อ่านดูจะได้เข้าใจสถานการณ์ครับ

ดูแผนที่ความร้อน (Heat Map)

แผนที่ความร้อนบน Downdetector เป็นเครื่องมือที่ผมชอบมากครับ เพราะมันบอกได้ชัดเจนว่า ปัญหาเกิดที่ไหนในโลก

สี	ความหมาย
สีแดงเข้ม	มีรายงานปัญหาเยอะมาก
สีส้ม	มีรายงานปานกลาง
สีเหลือง	มีรายงานเล็กน้อย
ไม่มีสี	ไม่มีปัญหา

เคล็ดลับ: ถ้าอยากดูเฉพาะไทย ให้เข้า Downdetector เวอร์ชันไทย https://downdetector.in.th จะแม่นกว่าครับ

ทำไม Facebook ถึงล่ม

หลายคนสงสัยว่า บริษัทใหญ่ระดับ Meta ทำไมถึงล่มได้ มาดูสาเหตุหลักๆ กันครับ

1. เซิร์ฟเวอร์มีปัญหา (Server Error)

Facebook มี Data Center กระจายอยู่ทั่วโลก บางทีเซิร์ฟเวอร์บางจุดมีปัญหา อาจจะล่มเฉพาะบางภูมิภาค

2. ปัญหา DNS (Domain Name System)

อันนี้คือสาเหตุของเหตุการณ์ล่มใหญ่ปี 2021 ที่ Facebook, Instagram, WhatsApp ล่มพร้อมกันนานเกือบ 6 ชั่วโมง เพราะ ระบบ DNS ที่เหมือนสมุดโทรศัพท์ของอินเทอร์เน็ต ถูกตัดออกไปโดยไม่ตั้งใจ ทำให้ไม่มีใครหา Facebook เจอเลย

3. อัปเดตซอฟต์แวร์แล้วมีบั๊ก

เวลาทีมพัฒนาอัปเดตระบบ บางทีก็มี Bug หลุดออกมา ทำให้บริการบางส่วนใช้งานไม่ได้ชั่วคราว

4. ถูกโจมตีแบบ DDoS

แม้จะไม่บ่อย แต่ก็เคยมีกรณีที่ถูกโจมตีทำให้ระบบหนักจนล่มครับ

เมื่อ Facebook ล่ม คนไทยไปไหน

จากที่ผมสังเกตมาหลายปี ทุกครั้งที่ Facebook ล่ม คนไทยจะแห่ไปที่เดิมเสมอครับ

Twitter/X - ไปเช็คว่า “ล่มจริงป่ะ” แล้วก็โพสต์ว่า #เฟสล่ม
LINE - ส่งข้อความถามเพื่อนว่า “เฟสล่มไหม”
TikTok - เปิดดูคลิปรอจนกว่า Facebook จะกลับมา
Pantip - เข้าไปอ่านกระทู้ว่าเป็นกันทั้งประเทศไหม

ผมเคยเจอลูกค้าโทรมาตอนเฟสล่ม บอกว่า “พี่โย เฟสเข้าไม่ได้ แต่ทำไม LINE ยังได้อยู่” ก็ต้องอธิบายครับว่า แต่ละแอปใช้เซิร์ฟเวอร์คนละตัว Facebook กับ Instagram เป็นของ Meta ด้วยกัน ก็เลยล่มพร้อมกัน แต่ LINE เป็นของญี่ปุ่น เซิร์ฟเวอร์คนละที่ ไม่เกี่ยวกันครับ

สิ่งที่ควรทำ และไม่ควรทำ เมื่อเฟสล่ม

ควรทำ

เช็ค Downdetector ก่อนเลย เพื่อยืนยันว่าล่มจริง
รอ ให้ทีม Meta แก้ไข ปกติ 30 นาที - 2 ชั่วโมง
ใช้ แอปอื่น ไปก่อน เช่น LINE, TikTok
ติดตามข่าว จาก Twitter/X หรือสำนักข่าวเทคโนโลยี

ไม่ควรทำ

อย่าเปลี่ยนรหัสผ่าน ตอนที่ระบบล่ม เพราะอาจเกิดปัญหาซ้ำซ้อน
อย่าลบแอปแล้วลงใหม่ ไม่ช่วยอะไร แถมอาจต้องล็อกอินใหม่
อย่ากด “ลืมรหัสผ่าน” เพราะระบบอาจส่ง OTP ไม่ได้ตอนล่ม
อย่าเชื่อลิงก์แปลกๆ ที่บอกว่า “กดที่นี่เพื่อแก้ไข Facebook ล่ม” พวกนี้เป็น มิจฉาชีพหลอกขโมยข้อมูล ครับ

เรื่องเล่าจากประสบการณ์ช่างคอม

ผมทำร้านซ่อมคอมที่สระบุรีมากว่า 20 ปีแล้วครับ เจอเหตุการณ์ Facebook ล่มมาหลายรอบ ขอเล่าให้ฟังสัก 3 เรื่อง

เรื่องที่ 1 - ลูกค้ากลัวโดนแฮก

มีลูกค้าผู้หญิงคนนึง โทรมาตอนตี 2 เสียงสั่นเลยครับ บอกว่า “พี่โย เฟสเข้าไม่ได้ โดนแฮกแน่เลย” ผมก็เปิด Downdetector ดู แล้วบอกว่า “ล่มทั้งโลกครับ ไม่ใช่โดนแฮก นอนก่อนได้เลย เช้ามาเข้าได้แน่นอน” พอเช้ามาก็เข้าได้จริงๆ ครับ

เรื่องที่ 2 - คนไม่รู้ว่าล่ม กด Reset รหัสผ่าน

มีลูกค้าอีกคน ตอน Facebook ล่ม ไม่รู้ว่าล่ม ก็เลยไปกด “ลืมรหัสผ่าน” แล้ว Reset รหัสใหม่ แต่เพราะระบบล่มอยู่ OTP ไม่เข้า กดไปกดมาหลายรอบจนบัญชีถูกล็อกชั่วคราว สุดท้ายต้องมาให้ผมช่วยกู้คืนให้ เพราะฉะนั้น ถ้าเฟสล่ม อย่าไปกดอะไรมากครับ แค่รอ

เรื่องที่ 3 - ร้านค้าออนไลน์ขาดรายได้

มีลูกค้าที่ขายของผ่าน Facebook Page พอเฟสล่มครั้งใหญ่ ลูกค้าสั่งของไม่ได้ ขาดรายได้ไปหลายพัน ผมก็แนะนำว่า อย่าพึ่ง Facebook ช่องทางเดียวนะครับ ควรมี LINE OA หรือเว็บไซต์ของตัวเองไว้ด้วย เผื่อวันที่เฟสล่ม ธุรกิจจะได้ไม่สะดุด

สรุป

เมื่อไหร่ที่เข้า Facebook ไม่ได้ ก่อนจะตกใจ ลองเข้า Downdetector.com เช็คก่อนครับ ดูกราฟรายงานและแผนที่โลก จะได้รู้ทันทีว่า ล่มจริงไหม ล่มแค่ไทยหรือทั้งโลก แล้วที่สำคัญ อย่าทำอะไรตอนที่ระบบล่ม แค่รอให้ทีม Meta แก้ไข แป๊บเดียวก็กลับมาปกติครับ

คำถามที่พบบ่อย

Downdetector แสดงกราฟพุ่งสูง แต่ผมเข้า Facebook ได้ปกติ เป็นไปได้ไหม?

เป็นไปได้ครับ เพราะ Facebook อาจล่มเฉพาะบางพื้นที่หรือบาง Server ถ้าเราอยู่ในพื้นที่ที่ไม่ได้รับผลกระทบก็ยังใช้ได้ปกติ Downdetector รวมรายงานจากทั่วโลก

Facebook ล่มแล้วควร Uninstall แอปมาลงใหม่ไหม?

ไม่ควรครับ เพราะปัญหาอยู่ที่เซิร์ฟเวอร์ของ Facebook ไม่ใช่ที่แอปในเครื่องเรา ลบแล้วลงใหม่ไม่ช่วยอะไร แถมอาจต้อง Login ใหม่ให้วุ่นวาย

ทำไมบางครั้ง Facebook เข้าได้แต่โพสต์รูปหรือส่ง Messenger ไม่ได้?

เพราะ Facebook มีหลายระบบย่อยครับ บางทีระบบแสดงผลยังทำงานอยู่ แต่ระบบอัปโหลดหรือ Messenger มีปัญหา เรียกว่าล่มบางส่วน ไม่ต้องทำอะไร แค่รอสักพักก็จะกลับมาปกติ