ฝุ่น PM 2.5 ปัญหาที่ต้องเช็คทุกวัน
ช่วงต้นปี 2562 เรื่องที่พูดกันหนาหูมากที่สุดคงหนีไม่พ้นเรื่อง ฝุ่นละออง PM 2.5 ครับ ฝุ่นตัวร้ายที่ว่ากันว่า เล็กกว่าขนาดเส้นผมมนุษย์ถึง 25 เท่า มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่เข้าสู่ปอดได้ง่ายมาก
ผมอยู่สระบุรี ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีโรงงานและโรงโม่หินเยอะ ค่าฝุ่นจึงค่อนข้างสูงอยู่แล้วครับ ผมเลยคิดว่าต้องมีเครื่องมือที่เช็คได้ง่ายๆ จึงได้ พัฒนาแอปขึ้นมาเอง ครับ
แอปตรวจค่าฝุ่น PM 2.5 โดยโยโยคอมพิวเตอร์
ผมสร้างแอปนี้ขึ้นมาเพื่อใช้เช็ค ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) และ ค่าฝุ่น PM 2.5 ในบริเวณใกล้บ้านมากที่สุดครับ
จุดเด่นของแอป
| คุณสมบัติ | รายละเอียด |
|---|---|
| เช็คค่าฝุ่นแบบ Real-time | ข้อมูลอัปเดตจากจุดวัดใกล้บ้านมากที่สุด |
| แจ้งเตือนค่าฝุ่น | เตือนเมื่อค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน |
| ไม่เก็บข้อมูลส่วนตัว | ปลอดภัย ไม่มีการเก็บข้อมูลใดๆ ทั้งสิ้น |
| ใช้งานฟรี | ไม่มีค่าใช้จ่าย |
แอปนี้ทำอะไรได้บ้าง?
- เตือนภัยค่าฝุ่น รอบตัวเราแบบ Real-time
- แจ้งเตือน ค่าฝุ่นแบบปัจจุบันทันด่วน
- หลีกเลี่ยง บริเวณที่มีปริมาณฝุ่นหนาแน่น
- วางแผนกิจกรรมกลางแจ้ง ก่อนออกจากบ้าน เช็คค่าฝุ่นก่อนได้
วิธีการวัดค่าฝุ่นของแอปนี้
จุดวัดที่ใกล้ที่สุด
แอปจะดึงข้อมูลจาก จุดวัดที่ใกล้ตำแหน่งของเรามากที่สุด ครับ ซึ่งอาจไม่ตรงพิกัดแบบเป๊ะๆ แต่เป็นจุดวัดที่ใกล้เคียงที่สุดเท่าที่มี
แหล่งข้อมูลเชื่อถือได้แค่ไหน?
ข้อมูลมาจากแหล่งที่ใช้กันทั่วโลกครับ:
| แหล่งข้อมูล | รายละเอียด |
|---|---|
| AQICN (aqicn.org) | เว็บไซต์ดัชนีคุณภาพอากาศระดับโลก |
| AirVisual | แพลตฟอร์มข้อมูลคุณภาพอากาศ |
ในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็น หน่วยงานราชการ หรือ สถาบันวิจัย ต่างก็ใช้เว็บไซต์เหล่านี้เป็นแหล่งอ้างอิงข้อมูลครับ เพราะฉะนั้นค่าที่แสดงมีความน่าเชื่อถือแน่นอน
ค่า AQI แต่ละระดับ หมายความว่าอะไร?
สำหรับใครที่เช็คค่าแล้วไม่แน่ใจว่าตัวเลขที่เห็นหมายถึงอะไร ดูตารางนี้ได้เลยครับ:
| ค่า AQI | ระดับ | สี | คำแนะนำ |
|---|---|---|---|
| 0-50 | ดี | เขียว | ออกกำลังกายกลางแจ้งได้ตามปกติ |
| 51-100 | ปานกลาง | เหลือง | กลุ่มเสี่ยงควรระวัง |
| 101-150 | ไม่ดีต่อกลุ่มเสี่ยง | ส้ม | เด็ก ผู้สูงอายุ ควรลดกิจกรรมกลางแจ้ง |
| 151-200 | ไม่ดีต่อสุขภาพ | แดง | ทุกคนควรลดกิจกรรมกลางแจ้ง |
| 201-300 | อันตราย | ม่วง | หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง |
| 301+ | อันตรายมาก | น้ำตาลแดง | ควรอยู่ในอาคารเท่านั้น |
ทำไมช่างคอมถึงสนใจเรื่องฝุ่น?
หลายคนอาจสงสัยว่า ช่างคอมทำแอปเรื่องฝุ่นทำไม ผมขอเล่าให้ฟังครับ:
- ฝุ่นเป็นศัตรูตัวฉกาจของคอมพิวเตอร์ ผมเจอลูกค้าเครื่องร้อน พอเปิดดูข้างใน ฝุ่นเกาะเป็นแผ่นเลยครับ ทั้ง Heatsink ทั้ง Power Supply
- ผมอยู่สระบุรี พื้นที่ที่มีฝุ่นเยอะอยู่แล้ว อยากรู้ค่าฝุ่นรอบตัวเป็นประจำ
- เป็นโปรเจกต์ที่ได้ฝึกมือ ในฐานะคนชอบเขียนโปรแกรม ได้ทำแอปที่มีประโยชน์จริงๆ ก็ภูมิใจครับ
จากประสบการณ์ซ่อมคอมมา 20 ปี ผมบอกได้เลยว่า ฝุ่นเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้คอมพัง ก่อนเวลาอันควร ถ้าสนใจเรื่องการดูแลรักษาคอมพิวเตอร์ ลองอ่านบทความที่ผมเขียนไว้ได้ครับ
ดาวน์โหลดแอป
Download ได้ที่ Google Play Store ครับ
แอปเช็คค่าฝุ่นอื่นที่แนะนำ
นอกจากแอปที่ผมพัฒนาขึ้นมาเองแล้ว ยังมีแอปอื่นที่ใช้ดีเหมือนกันครับ:
| แอป | ระบบ | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|---|
| AirVisual (IQAir) | iOS / Android | ข้อมูลละเอียด พยากรณ์ล่วงหน้าได้ | โฆษณาเยอะในแบบฟรี |
| Air4Thai | iOS / Android | ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษโดยตรง | UI ค่อนข้างเก่า |
| Plume Labs | iOS / Android | แผนที่สวย ใช้งานง่าย | จุดวัดในไทยน้อย |
| AQICN.org | เว็บ (ไม่ต้องลงแอป) | เปิดผ่าน Browser ได้เลย ข้อมูลทั่วโลก | ไม่มีแจ้งเตือน |
ผมใช้ AirVisual ควบคู่กับแอปที่ทำเองครับ เพราะ AirVisual มีฟีเจอร์พยากรณ์ค่าฝุ่นล่วงหน้า 3 วัน ใช้วางแผนกิจกรรมได้ดีมาก
วิธีป้องกันตัวจากฝุ่น PM 2.5
เช็คค่าฝุ่นได้แล้ว ต้องรู้วิธีป้องกันด้วยครับ:
เมื่อค่า AQI อยู่ในระดับส้ม-แดง (101-200)
- ใส่หน้ากาก N95 หรือ KN95 เวลาออกนอกบ้าน หน้ากากผ้าธรรมดากรองฝุ่น PM 2.5 ไม่ได้ครับ
- ปิดหน้าต่างบ้าน อย่าเปิดรับลมตอนค่าฝุ่นสูง
- ใช้เครื่องฟอกอากาศในห้อง ถ้ามี ให้เปิดทิ้งไว้ตลอด
- หลีกเลี่ยงออกกำลังกายกลางแจ้ง เปลี่ยนไปออกกำลังกายในร่มแทน
เมื่อค่า AQI อยู่ในระดับม่วง-น้ำตาลแดง (201+)
- อยู่ในอาคารให้มากที่สุด
- ถ้าต้องออกข้างนอก ใส่หน้ากาก N95 ตลอดเวลา
- ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก คนมีโรคทางเดินหายใจ ห้ามออกนอกบ้านถ้าไม่จำเป็น
ฝุ่นกับคอมพิวเตอร์
จากมุมช่างคอมครับ ช่วงฝุ่นเยอะ คอมพิวเตอร์ก็โดนกระทบเหมือนกัน ฝุ่น PM 2.5 เล็กมากจนเข้าไปในเคสได้ง่าย เกาะตาม Heatsink และพัดลม ทำให้เครื่องร้อนขึ้น ผมแนะนำให้:
- ทำความสะอาดภายในเคสบ่อยขึ้นในช่วงฝุ่นหนัก
- ใช้ Filter กรองฝุ่นติดที่ช่องพัดลมเคส
- วางเคสให้สูงจากพื้น อย่าวางกับพื้นโดยตรง
ความแตกต่างระหว่าง PM 2.5 กับ PM 10
หลายคนอาจเห็นตัวเลขทั้ง PM 2.5 และ PM 10 แล้วสับสนว่าต่างกันยังไง:
| รายละเอียด | PM 2.5 | PM 10 |
|---|---|---|
| ขนาด | เล็กกว่า 2.5 ไมครอน | เล็กกว่า 10 ไมครอน |
| อันตราย | สูงมาก เข้าถึงปอดส่วนลึกและกระแสเลือด | ปานกลาง ติดอยู่ที่จมูกและลำคอ |
| แหล่งกำเนิด | ไอเสียรถ โรงงาน การเผา | ฝุ่นดิน ก่อสร้าง ละอองเกสร |
| ค่ามาตรฐานไทย | ไม่เกิน 50 ug/m3 (เฉลี่ย 24 ชม.) | ไม่เกิน 120 ug/m3 (เฉลี่ย 24 ชม.) |
PM 2.5 อันตรายกว่า PM 10 มากครับ เพราะเข้าไปในร่างกายได้ลึกกว่า สะสมนานๆ เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ โรคปอด และมะเร็งได้
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ค่า AQI กับค่า PM 2.5 ต่างกันยังไง?
ตอบ: ค่า PM 2.5 คือปริมาณฝุ่นจริงๆ (หน่วย ug/m3) ส่วนค่า AQI คือ “ดัชนีคุณภาพอากาศ” ที่คำนวณจากค่า PM 2.5 รวมกับมลพิษอื่นๆ (เช่น โอโซน, CO, NO2) แล้วแปลงเป็นตัวเลข 0-500 เพื่อให้อ่านง่ายขึ้นครับ โดยทั่วไปถ้า PM 2.5 สูง ค่า AQI ก็จะสูงตาม
ถาม: หน้ากากผ้าป้องกันฝุ่น PM 2.5 ได้ไหม?
ตอบ: ไม่ได้ครับ หน้ากากผ้าธรรมดากรองได้แค่ฝุ่นหยาบๆ ฝุ่น PM 2.5 เล็กเกินไปจนทะลุผ่านเส้นใยผ้าได้สบาย ต้องใช้หน้ากาก N95 หรือ KN95 เท่านั้น และต้องใส่ให้กระชับหน้า ไม่มีช่องว่างรอบขอบครับ
ถาม: ในบ้านค่าฝุ่นน้อยกว่าข้างนอกจริงไหม?
ตอบ: โดยทั่วไปใช่ครับ แต่ถ้าเปิดหน้าต่างทิ้งไว้ หรือจุดธูป ปิ้งย่างในบ้าน ค่าฝุ่นในบ้านอาจสูงกว่าข้างนอกเลยก็ได้ ผมแนะนำปิดหน้าต่างช่วงค่าฝุ่นสูง และใช้เครื่องฟอกอากาศถ้ามีครับ
สรุป
ฝุ่น PM 2.5 เป็นเรื่องที่ทุกคนควรให้ความสำคัญครับ ก่อนออกจากบ้านทุกวัน ลองเช็คค่าฝุ่นสักนิด จะได้วางแผนป้องกันตัวเองได้ทัน ผมหวังว่าแอปตัวนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคนนะครับ
บทความที่เกี่ยวข้อง
ข้อจำกัดความรับผิดชอบ
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ผู้อ่านควรสำรองข้อมูลสำคัญทุกครั้งก่อนทำตามขั้นตอนใดๆ โยโยคอมพิวเตอร์ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการนำข้อมูลไปปฏิบัติ ผู้อ่านยอมรับความเสี่ยงด้วยตนเอง หากไม่มั่นใจ ควรปรึกษาช่างผู้เชี่ยวชาญ
เขียนโดย
สุทินันท์ ปูคะภาค (โย)
ช่างคอมพิวเตอร์ประสบการณ์กว่า 20 ปี จากจังหวัดสระบุรี แชร์ความรู้ไอทีผ่านบทความและวิดีโอ YouTube เพื่อให้ทุกคนแก้ปัญหาคอมได้ด้วยตัวเอง
ดูวิดีโอบน YouTubeบทความที่เกี่ยวข้อง
Facebook เซสชันหมดอายุ ขึ้นเข้าไม่ได้? 5
วิธีแก้ Facebook บอก 'เซสชันหมดอายุ' ต้องเข้าใหม่ ลืมรหัส หรือต้อง Clear Cache ทั้งหมด แก้ได้ 5 วิธี: ล้าง cache, logout ทั้งหมด, เปลี่ยนรหัส หรือใช้เบราว์เซอร์อื่น
เฟสล่ม เข้าไม่ได้ คนไทยไปสิงที่ไหน? รวมแอปทดแทนเมื่อ
เมื่อ Facebook ล่ม เข้าไม่ได้ คนไทยย้ายไปใช้แอปไหนกันบ้าง? รวมแอปทดแทน Facebook พร้อมวิธีเช็คว่า Facebook ล่มจริงไหม และวิธีรับมือเมื่อ Social Media ล่ม
Vivo โทรไลน์ได้แต่ไม่ได้ยินเสียง แก้ยังไง วิธีที่ได้ผลจริง
โทรสาย LINE ได้แต่ไม่ได้ยินเสียง - ตรวจสาย Audio Input, ไมค์, ลำโพง วิธีแก้ทั้งหมด