แก้ฟอนต์ TH Sarabun เพี้ยน ตัวเลขหาย ตัวหนาไม่ออก

ฟอนต์ TH Sarabun ดันเพี้ยน ตัวเลขไม่ขึ้น ตัวหนากลายเป็นบาง พิมพ์ Word ส่งอาจารย์แล้วฟอนต์กลายเป็นตัวอื่น — ปัญหานี้เจอบ่อยมากครับ โดยเฉพาะคนที่ใช้ TH Sarabun ทำรายงาน ทำเอกสารราชการ หรือทำวิทยานิพนธ์ วันดีคืนดีเปิดไฟล์มาตัวเลขหายหมด ตัวหนาไม่ยอมออก เหมือนฟอนต์ถูกสาป

วันนี้ผมรวมวิธีแก้มาให้ 5 วิธี เรียงจากง่ายไปยาก แก้ได้เองไม่ต้องเรียกช่างครับ

---

อาการที่พบบ่อย

ก่อนจะแก้ มาเช็คก่อนว่าอาการที่เจอตรงกับบทความนี้ไหม:

อาการ	ตรงกับบทความนี้?
พิมพ์ตัวเลข 1-9 แล้ว ไม่ขึ้น หรือขึ้นเป็น สัญลักษณ์แปลกๆ	✅ ใช่
เลือก Bold แล้ว ตัวหนาไม่ออก หรือบางกว่าตัวธรรมดา	✅ ใช่
ตัวหนากับตัวบาง สลับกัน (Regular กลับหนา, Bold กลับบาง)	✅ ใช่
เปิดไฟล์แล้วฟอนต์ กลายเป็น Tahoma หรือ Cordia New	✅ ใช่
ฟอนต์ เพี้ยนหลัง Windows Update	✅ ใช่
ส่งไฟล์ให้คนอื่นแล้ว ฟอนต์เปลี่ยน หน้าเอกสารเลื่อน	✅ ใช่

ถ้าเจออาการไหนสักอย่าง อ่านต่อได้เลยครับ

---

สาเหตุหลักที่ฟอนต์เพี้ยน

ปัญหาฟอนต์ TH Sarabun เพี้ยนไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ มีสาเหตุหลักอยู่ 4 ข้อครับ

1. Windows Update เขียนทับไฟล์ฟอนต์

นี่คือสาเหตุอันดับ 1 เลยครับ Windows Update บางตัว เช่น KB5030310 และ KB5031354 จะไปแก้ไขไฟล์ฟอนต์ในเครื่อง ทำให้ TH Sarabun ที่ลงไว้ถูกเขียนทับหรือเสียหาย พอเปิดเอกสารขึ้นมาฟอนต์ก็เพี้ยนทันที

2. ลง IT9 ปนกัน

TH Sarabun IT9 เป็นฟอนต์ที่มีระบบ แปลงตัวเลขอัตโนมัติ จากเลขอารบิกเป็นเลขไทย ปัญหาคือถ้าลง IT9 ปนกับ TH Sarabun ปกติ ระบบจะงงว่าจะใช้ตัวไหน ทำให้ตัวเลขหาย หรือแสดงเป็นสัญลักษณ์แปลกๆ

หลายคนลง IT9 มาตอนติดตั้ง Office เก่า หรือโหลดมาจากเว็บที่รวมฟอนต์ราชการ พอลงปนกันก็วุ่นวายครับ

3. Version ไม่ตรงกัน (V1.0 vs V1.1)

TH Sarabun มีหลาย version ที่ใช้กันอยู่ ปัญหาคือ V1.0 กับ V1.1 มี spacing (ระยะห่างตัวอักษร) ต่างกัน ถ้าเครื่องที่สร้างเอกสารใช้ V1.0 แต่เครื่องที่เปิดอ่านใช้ V1.1 หน้าเอกสารจะเลื่อน บรรทัดจะเปลี่ยน ข้อความกระโดดไปหน้าอื่น

เรื่องนี้เป็นปัญหาที่เจอบ่อยมากในออฟฟิศที่มีคอมหลายเครื่อง ใช้ version ไม่เหมือนกัน

4. ลงไม่ครบ 4 ไฟล์

TH Sarabun ต้องลงครบ 4 ไฟล์ ถึงจะทำงานถูกต้อง:

• TH Sarabun New Regular (ตัวปกติ)
• TH Sarabun New Bold (ตัวหนา)
• TH Sarabun New Italic (ตัวเอียง)
• TH Sarabun New Bold Italic (ตัวหนาเอียง)

ถ้าลงไม่ครบ เช่น ลงแค่ Regular กับ Bold ตอนเลือก Italic ระบบจะใช้ฟอนต์อื่นมาแทน ทำให้เอกสารเพี้ยน ตัวหนาตัวบางสลับกัน

---

วิธีแก้ที่ 1: ลบฟอนต์เก่าทิ้ง แล้วลงใหม่

วิธีนี้แก้ได้ประมาณ 90% ของทุกเคส ครับ ทำตามนี้เลย:

ขั้นตอนที่ 1: ปิด Office ทุกโปรแกรม

ปิด Word, Excel, PowerPoint ทั้งหมดให้เรียบร้อย กด Ctrl+Shift+Esc เปิด Task Manager แล้วดูว่าไม่มี WINWORD.EXE, EXCEL.EXE ค้างอยู่

ขั้นตอนที่ 2: ลบฟอนต์เก่าทั้งหมด

1. เปิด File Explorer ไปที่ C:\Windows\Fonts
2. พิมพ์ Sarabun ในช่องค้นหา
3. เลือกฟอนต์ TH Sarabun ทั้งหมด (กด Ctrl+A)
4. คลิกขวา เลือก Delete (ลบ)
5. ถ้า Windows ถามให้ยืนยัน กด Yes

ถ้าลบไม่ได้ ขึ้นว่า “Font is in use” ให้กลับไปเช็ค Task Manager อีกครั้ง ปิดทุกโปรแกรมที่ใช้ฟอนต์อยู่ หรือ Restart เครื่องแล้วลบก่อนเปิดโปรแกรมอื่น

ขั้นตอนที่ 3: ลงฟอนต์ใหม่ครบ 4 ไฟล์

1. ดาวน์โหลด TH Sarabun New (ไม่ใช่ PSK) จากเว็บ f0nt.com หรือเว็บสำนักงาน SIPA
2. แตกไฟล์ ZIP จะได้ไฟล์ .ttf 4 ไฟล์:
   • THSarabunNew.ttf (Regular)
   • THSarabunNew Bold.ttf (Bold)
   • THSarabunNew Italic.ttf (Italic)
   • THSarabunNew BoldItalic.ttf (Bold Italic)
3. เลือกไฟล์ทั้ง 4 → คลิกขวา → เลือก Install for all users

สำคัญ: ต้องกด Install for all users ไม่ใช่แค่ Install ธรรมดา เพราะถ้าลงแค่ user เดียว โปรแกรม Office อาจมองไม่เห็นฟอนต์

ขั้นตอนที่ 4: เปิด Word ทดสอบ

เปิด Word สร้างเอกสารใหม่ เลือกฟอนต์ TH Sarabun New แล้วลองพิมพ์ตัวเลข 1234567890 ตัวอักษร กขค และลอง Bold ดู ถ้าทุกอย่างแสดงถูกต้องก็เรียบร้อยครับ

สำหรับวิธีลงฟอนต์แบบละเอียด ดูได้ที่ วิธีลง TH Sarabun Windows 10 หรือ วิธีลง TH Sarabun Windows 11 ครับ

---

วิธีแก้ที่ 2: ลบ Font Cache

ถ้าลงฟอนต์ใหม่แล้วยังเพี้ยนอยู่ อาจเป็นเพราะ Windows ยังใช้ Font Cache (แคชฟอนต์) ตัวเก่าอยู่ ต้องลบ cache ออกครับ

1. กด Windows + R พิมพ์ services.msc กด Enter
2. หา Windows Font Cache Service คลิกขวา เลือก Stop
3. หา Windows Presentation Foundation Font Cache ด้วย คลิกขวา เลือก Stop
4. เปิด File Explorer ไปที่ C:\Windows\System32
5. หาไฟล์ FNTCACHE.DAT แล้ว ลบ ทิ้ง
6. ไปที่ C:\Windows\ServiceProfiles\LocalService\AppData\Local ลบโฟลเดอร์ FontCache ทั้งโฟลเดอร์
7. Restart เครื่อง

พอเปิดเครื่องมา Windows จะ rebuild font cache ใหม่ ฟอนต์ที่เพี้ยนจะกลับมาปกติครับ

วิธีลัด: เปิด Command Prompt (Run as Administrator) แล้วพิมพ์ del C:\Windows\System32\FNTCACHE.DAT กด Enter แล้ว Restart เครื่อง ก็ได้ผลเหมือนกัน

---

วิธีแก้ที่ 3: สำหรับ Excel ตัวเลขไม่เปลี่ยน

ปัญหานี้เจอบ่อยมากใน Excel ครับ — ลงฟอนต์ใหม่แล้ว เปิดไฟล์เก่าขึ้นมาตัวเลขยังเป็นฟอนต์เดิม ไม่ยอมเปลี่ยนเป็น TH Sarabun

สาเหตุคือ Excel จะ lock ฟอนต์ไว้กับ cell ไม่ได้เปลี่ยนตามที่เราลงฟอนต์ใหม่ ต้องแก้ด้วยมือครับ

วิธีแก้

1. เปิดไฟล์ Excel ที่มีปัญหา
2. กด Ctrl+A เลือก cell ทั้งหมด
3. ไปที่ Home → เปลี่ยนฟอนต์เป็น TH Sarabun New
4. ตรวจ Number Format — คลิกขวาที่ cell → Format Cells → ดูที่แท็บ Number
5. ถ้า Number Format เป็น General ให้เปลี่ยนเป็น Number หรือ format ที่ต้องการ
6. กด OK แล้ว Save

ทำไม General ถึงมีปัญหา? เพราะ format General จะแสดงตัวเลขตามฟอนต์ default ของระบบ ไม่ได้ใช้ฟอนต์ที่เราเลือก พอเปลี่ยนเป็น Number format จะบังคับให้ใช้ฟอนต์ที่ตั้งไว้

สำหรับไฟล์ใหม่

ถ้าต้องการให้ไฟล์ Excel ใหม่ใช้ TH Sarabun New เป็นค่า default:

1. เปิด Excel → File → Options
2. ไปที่แท็บ General
3. ที่ช่อง Use this as the default font เลือก TH Sarabun New
4. ตั้ง Font size เป็น 16 (ขนาดมาตรฐานเอกสารราชการ)
5. กด OK แล้ว ปิด Excel เปิดใหม่

---

วิธีแก้ที่ 4: Uninstall Windows Update ที่ทำพัง

ถ้ารู้แน่ว่าฟอนต์เพี้ยนหลังจาก Windows Update ตัวล่าสุด สามารถถอน update ตัวนั้นออกได้ครับ

วิธีทำ

1. กด Windows + I เปิด Settings
2. ไปที่ Windows Update → Update History
3. เลื่อนลงล่างสุด คลิก Uninstall updates
4. หา update ที่ลงล่าสุด (ดูวันที่ เช่น KB5030310 หรือ KB5031354)
5. คลิก Uninstall แล้วรอให้เสร็จ
6. Restart เครื่อง
7. ลงฟอนต์ TH Sarabun New ใหม่ตามวิธีที่ 1

หยุด Windows Update ชั่วคราว

หลังถอน update แล้ว ควรหยุด Windows Update ไว้ก่อนชั่วคราว ไม่งั้น Windows จะลง update ตัวเดิมกลับมาอีก:

1. ไปที่ Settings → Windows Update
2. คลิก Pause updates เลือก pause ไว้ 1-2 สัปดาห์
3. รอจนมี update ตัวใหม่ที่แก้ปัญหาแล้วค่อยปล่อยให้อัปเดตครับ

ข้อควรระวัง: ไม่แนะนำให้ปิด Windows Update ถาวรนะครับ เพราะ update มีเรื่อง security patch ที่สำคัญ แค่ pause ไว้ชั่วคราวพอ

---

วิธีแก้ที่ 5: ป้องกันไม่ให้เกิดอีก

แก้ได้แล้ว ทีนี้มาป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำอีกครับ

ใช้ TH Sarabun New (ไม่ใช่ PSK)

• TH Sarabun PSK = version เก่า มีปัญหาเรื่อง spacing และ rendering บน Windows ใหม่
• TH Sarabun New = version ที่ปรับปรุงแล้ว แก้ปัญหา spacing ถูกต้องกว่า

ถ้ายังใช้ PSK อยู่ ให้เปลี่ยนมาใช้ TH Sarabun New ครับ เอกสารราชการปัจจุบันก็ยอมรับ TH Sarabun New แล้ว

ลง version เดียวกันทุกเครื่อง

ถ้าทำงานในออฟฟิศที่มีคอมหลายเครื่อง ต้องลง TH Sarabun New version เดียวกัน ทุกเครื่อง ไม่งั้นเปิดไฟล์ข้ามเครื่องจะมีปัญหาหน้าเอกสารเลื่อน

วิธีเช็ค version: ไปที่ C:\Windows\Fonts → หา TH Sarabun New → คลิกขวา → Properties → ดูที่แท็บ Details → ดู File version

Embed ฟอนต์ก่อนส่งไฟล์

ถ้าต้องส่งไฟล์ให้คนอื่นที่ไม่รู้ว่าลงฟอนต์อะไรไว้ ให้ embed ฟอนต์ไว้ในไฟล์ เลยครับ:

สำหรับ Word/PowerPoint:

1. ไปที่ File → Options → Save
2. ติ๊กถูก Embed fonts in the file
3. เลือก Embed only the characters used in the document (ประหยัดพื้นที่)
4. กด OK

สำหรับ PDF (วิธีที่ดีที่สุด):

1. ไปที่ File → Save As เลือก PDF
2. คลิก Options → ติ๊ก ISO 19005-1 compliant (PDF/A) ถ้ามี
3. กด Save — PDF จะ embed ฟอนต์ไว้ในไฟล์โดยอัตโนมัติ

แนะนำ: ถ้าส่งเอกสารให้คนอื่นดูอย่างเดียว (ไม่ต้องแก้) ให้ส่งเป็น PDF ครับ ฟอนต์ไม่มีทางเพี้ยน เพราะ embed ไว้ในไฟล์แล้ว

---

สรุป: ควรใช้ฟอนต์ตัวไหน

ฟอนต์	แนะนำ?	เหตุผล
TH Sarabun New	✅ แนะนำ	version ใหม่ spacing ถูกต้อง ลงง่าย ปัญหาน้อย
TH Sarabun PSK	⚠️ ใช้ได้แต่ไม่แนะนำ	version เก่า มีปัญหา spacing บน Windows ใหม่
TH Sarabun IT9	❌ ไม่แนะนำ	แปลงเลขอัตโนมัติ ทำให้ตัวเลขหาย ชนกับฟอนต์อื่น

สรุปง่ายๆ: ลบฟอนต์ TH Sarabun ทุกตัวออกให้หมด แล้วลง TH Sarabun New ครบ 4 ไฟล์ ตัวเดียวพอครับ ไม่ต้องลง PSK และห้ามลง IT9 เด็ดขาด

ถ้าลงฟอนต์ใหม่แล้วยังเพี้ยน ให้ลบ Font Cache ตามวิธีที่ 2 แล้ว Restart เครื่อง รับรองหายครับ

---

Office ที่ใช้กับ TH Sarabun ได้ดีที่สุด

คนที่ใช้ TH Sarabun ส่วนใหญ่ทำงานกับ Word หรือ Excel อยู่แล้ว ถ้ายังใช้ Office เวอร์ชันเก่าๆ อยู่ อาจเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้มีปัญหาเรื่องฟอนต์ครับ

---

บทความที่เกี่ยวข้อง

• วิธีลงฟอนต์ TH Sarabun บน Windows 10
• วิธีลงฟอนต์ TH Sarabun บน Windows 11
• แก้ Excel เปิดไม่ได้ error sending command
• วิธีเพิ่มความเร็ว Windows 10/11
• วิธีเช็คเวอร์ชัน Windows

---

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ทำไมฟอนต์ TH Sarabun ตัวเลขไม่ขึ้น?

สาเหตุหลักคือมีฟอนต์ TH Sarabun IT9 ลงปนกับ TH Sarabun ปกติ ฟอนต์ IT9 จะแปลงตัวเลขอัตโนมัติ ทำให้ตัวเลขหายหรือแสดงผิด แก้โดยลบฟอนต์ TH Sarabun ทุกตัวออกจาก C:\Windows\Fonts แล้วลง TH Sarabun New ครบ 4 ไฟล์ใหม่ครับ ขั้นตอนการลงฟอนต์ดูได้ที่ วิธีลงฟอนต์ TH Sarabun ใน Windows 11 หรือ Windows 10

TH Sarabun เพี้ยนหลัง Windows Update แก้ยังไง?

ลบฟอนต์ TH Sarabun ออกทั้งหมดจาก C:\Windows\Fonts แล้วลงใหม่ครบ 4 ไฟล์ ถ้ายังไม่หายให้ลบ Font Cache โดยลบไฟล์ C:\Windows\System32\FNTCACHE.DAT แล้ว Restart เครื่อง ฟอนต์จะกลับมาปกติครับ

ตัวหนากับตัวบางสลับกัน แก้ยังไง?

ปัญหานี้เกิดจากลงฟอนต์ไม่ครบ 4 ไฟล์ หรือลง version ปนกัน ให้ลบฟอนต์ TH Sarabun ทั้งหมดออก แล้วลง TH Sarabun New ใหม่ครบทั้ง Regular, Bold, Italic, Bold Italic ต้องกด Install for all users ด้วยครับ

TH Sarabun IT9 คืออะไร ทำไมไม่ควรใช้?

TH Sarabun IT9 เป็นฟอนต์ที่มีระบบแปลงตัวเลขอัตโนมัติจากเลขอารบิกเป็นเลขไทย ไม่ควรใช้เพราะจะชนกับฟอนต์ TH Sarabun ปกติ ทำให้ตัวเลขหาย ฟอนต์เพี้ยน และเปิดไฟล์ข้ามเครื่องแล้วเอกสารเปลี่ยนครับ

ส่งไฟล์ให้คนอื่น ฟอนต์เปลี่ยน แก้ยังไง?

ก่อนส่งไฟล์ให้ embed ฟอนต์ไว้ในเอกสารก่อนครับ ไปที่ File Options Save แล้วติ๊ก Embed fonts in the file หรือวิธีที่ดีที่สุดคือ Save เป็น PDF เพราะ PDF จะ embed ฟอนต์ไว้อัตโนมัติ เปิดที่ไหนก็แสดงเหมือนกัน

ลง TH Sarabun version ไหนดี?

แนะนำ TH Sarabun New ครับ เป็น version ที่ปรับปรุง spacing ให้ถูกต้อง รองรับ Windows 10 และ Windows 11 ดี ไม่มีปัญหาเหมือน PSK version เก่า ดาวน์โหลดได้จากเว็บ f0nt.com แล้วลงครบ 4 ไฟล์ (Regular, Bold, Italic, Bold Italic) ครับ